Mudanya'da iz bırakanlar (24)


Açıklama: Antik Dönem'den Günümüze MUDANYA'DA İZ BIRAKANLAR – 24 // Yazanlar: Namık Kemal Şahintürk / Hüseyin Genç
Kategori: Aktüel
Eklenme Tarihi: 01 Kasım 2019
Geçerli Tarih: 13 Kasım 2019, 23:05
Site: MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
URL: http://mudanyagazetesi.com/haber_detay.asp?haberID=4531


Karpuzoğlu Ailesi

Mudanya'nın tanınmış köklü, saygın, varlıklı, büyük ailelerinden biridir. Yardımseverlilikleri, iyilikseverlilikleri ve vatanseverlilikleri ile tanınırlar. Tanınmış, güvenilir kimselerdir.

Evleri Hasan Bey Mahallesi'ndedir. Eski Su Sokağı'nın deniz tarafından bitişinden İpar Caddesi'nin doğu yönüne dönüşteki 23 nolu A ve B blok halindeki çok katlı yapı ailenin adıyla anılır. Giriş kapısının üst kısmında mermer üzerine kazınmış 'Karpuzoğlu Apartmanı' diye bir yazı vardır. Aile bireylerinden birine ait İpar Caddesi'nden girilen 'Karpuzoğlu Eczanesi' bulunuyor.

Aile büyüklerinden Kâmil Bey (Karpuzoğlu); I. Dünya Savaşı yıllarında  1914-1915 yılları arasında Mudanya'da Belediye Başkanlığı yapmıştır. İlçeye başarılı hizmetlerde bulunmuştur. 

MUDANYA MÜDAFA-İ HUKUK CEMİYETİ KURULUYOR...

İngilizler'in teşvik ve koruması altında Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919 günü İzmir'e asker çıkarmasıyla Anadolu'nun işgaline girişilmişti. Türk halkı bu oldu bitti harekatına karşı ne yapacağını düşünmeye başlamıştı ki, işgalcilere karşı yer yer tepkiler ve karşı koymalar görülür olmuştu. Bu bağlamda Anadolu'nun Yunanistan'a ilhakını yani katılmasını kabul etmeyenler 'Redd-i İlhak Cemiyetleri' kurmaya başlamışlardı. Bursa'nın Setbaşı semtinde böyle bir cemiyet kurulmuştu. Bunun yanında bu konuda dünya çapında hukuk mücadelesi vermek üzere 'Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri' de kuruluyordu. Bu kurumlar dalga dalga ülkenin her yanına yayılıyordu. Bunlardan biri de 1919 yılının Ekim ayı içinde 'Mudanya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adıyla kurulmuştu. Amaç; özellikle yöre halkını işgal konusunda aydınlatmak, hukuki zeminde mücadele vermek ve direnişi örgütlemekti. Mudanya o yıllarda, İstanbul ile Anadolu arasında önemli bağlantı noktalarından birini teşkil ediyordu. Bu cemiyetler daha sonraları 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri' adı altında birleşmişlerdi. Erzurum ve Sivas Kongreleri bu cemiyetlerin örgütlemesiyle toplanmıştı. Daha sonraları kurulan CHP'nin çekirdeğini bu cemiyetler oluşturmuştu. 

CEMİYETİN KURUCULARI..

'Mudanya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' şubesinin kurucuları arasında; Hafız Ahmet (Erozan), Faik Tuğberk, Hacı Cemal (Bilge), Komiser Muharrem, Teğmen Şükrü, Ahmet Nafi (Başaran), İhsan Efendi, Liman Reisi, Akköylü Halil İbrahim ile Karpuzoğlu Abdi Bey ve oğlu Cavit de vardı.

İngilizler 6 Temmuz 1920'deki işgallerinin ardından bu vatanseverlerin üzerine giderek tutuklamaya başlamışlardır. 

Hacı Cemal (Bilge) aldığı duyum üzerine kaçmayı başarmıştı. Tahsin Bey, Eczacı Sait, Komiser Muharrem, Mülazım (teğmen) Şükrü, Liman Reisi, Akköylü Halil İbrahim ile Karpuzoğlu Abdi ve oğlu Cavit tutuklanıp götürülmüşlerdi. Mülazım Şükrü ve Komiser Muharrem dışındakiler bir süre sonra serbest bırakılmışlardır.

Faik Bey (Tuğberk) kaçmaya çalışırken yerli Rumlar'ın ihbarıyla yakalanıp İzmir'e götürülerek tutuklanmış ve daha sonra da Yunanistan'a götürülmüştür. Oradan bir yolunu bulup kaçıp Anadolu'ya gelmiş ve Kurtuluş Savaşı'nda görev yapmıştır.

Mülazım Şükrü ise bir fırsat yakalayıp Anadolu içlerine kaçmış ancak İnönü Savaşı'nda şehit düşmüştür.

KARPUZOĞLU AİLESİNİN YUNAN İŞGALİNE KARŞI MÜCADELSİ

Karpuzoğlu Ailesi; Kurtuluş Savaşı yıllarında Yunan işgaline karşı koymuştur. Halka maddi ve manevi destekte bulunmuşlardır. İşkenceyi, sürgünü ve ölümü dahi göze alarak yapılan kötü muamelelere karşı koymaya çalışarak Yunan kuvvetlerinin halka fazla eziyet ve cefa etmelerinin önüne geçmeye çalışmışlardır. Ancak kendileri Yunan zulmüne maruz kalmışlardır.

11/12 Eylül 1922 gecesi emrindeki 17 kişilik Süvari Birliği ile Mudanya'ya giren Yüzbaşı Akıncı Abidin Bey; hazırladığı bir pusulayı  üstlerine göndermek için hazırlamış olduğu bir pusulayı güvendiği Abdi Bey'e (Karpuzoğlu) vererek bunu sağlam bir ulakla Tepederbent'te bulunan kumandana yollamasını istemiştir. Göndereceği kişinin yakalanması halinde, bu pusulayı yok etmesini de tembihlemiştir. Abdi Bey, söz konusu yazılı pusulayı İbrahim Dayı adlı bir şahısla yerine göndermiştir.

Kurtuluş Savaşı'nın son günlerinde, Türk askerinin Mudanya'ya yaklaştığı günlerde; Mudanya'da konuşlanmış Yunan kuvvetleri Belediye Reisi Hacı Galip Bey'in evini basarak eziyet etmişler, buna karşı direnen oğlunu da tartaklayıp döverek, tutuklayıp kendilerini Yunanistan'a götürmek istemişlerdir. Ancak sonradan bırakmak zorunda kalmışlardır.

Aileden Mudanya Demiryolu İdaresi'nde çalışan kimseler de olmuştur. Bunlardan biri demiryolu işletmesinin kapatılmaması için 1950'li yıllarda Ankara'daki ilgili bakanlığa kadar giderek müracaatta bulunmuştur. 

MELİH KARPUZOĞLU'NDAN TARİHİ ANEKDOT

Karpuzoğlu ailesinin yaşayan fertlerinden Melih Karpuzoğlu (78), yaptığımız söyleşide ilginç olduğu kadar tarihi açıdan çok değerli bir anekdot aktardı bize. Şöyle ki;

"Mütareke görüşmelerine katılan heyetin yemeklerini babaannem Veliye Hanım hazırlar, sonra askerler gelip alır ve Mütareke binasına götürürlermiş. O zamanlar henüz çok genç yaşta olan babam Osman Bey de bunlara eşlik edermiş. Babamın diğer kimselerden ayırt edilmesi için koluna kırmızı bir şerit bağlanıyormuş. Yemekler teslim alınmadan önce İnönü, yemek tencerelerini tek tek kontrol eder sonrada babama dönerek, 'Delikanlı bu yemekleri tat bakalım' diyerek kontrolü pekiştirirmiş. Bu konuda çok titiz davranıyormuş. Ben bunları bizzat babamın ağzından dinledim."

 

Yukarıda konu edilen sülale; günümüzde de Mudanya'nın tanınmış, saygın, varlıklı aileleri arasındadır. Aile bireyleri içinde eczacı, avukat, Milli Eğitim Müdürü gibi üniversite mezunu kimseler vardır.

 

Haftaya:  Eski Mudanyalı Rum, Gaytanos (Gaytanov) ailesi