MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Tevhide Türken

Atlı Köşk

24 Nisan 2014, 09:37

Tevhide Türken


Tarihi yalılara bezeli eşsiz güzellikteki boğazın simgelerinden biri de hiç şüphe yok ki, Emirgan’da bulunan Sakıp Sabancı ailesine ait Atlı Köşk’tür.

Bu köşkün yaşama geçiş öyküsü ise kısaca şöyle:

Mısırlı Hidiv Ailesi mensubu Prens Mehmet Ali Hasan tarafından 1925 yılında Mimar Edoardo De Nari’ye yaptırılmış olup 1945’te Prens’in ölümünün ardından mirasçıları tarafından içindeki değerli mobilyalarıyla birlikte 1951’de Adanalı Hacı Ömer Sabancı’ya satılır. 1966’da babasının vefatından sonra ailesiyle birlikte bu köşkte yaşamaya başlayan oğul Sakıp Sabancı, köşkteki antikalara ilaveler yaparak Osmanlı el yazması değerli kitaplar hat sanatı örnekleri ve Cumhuriyet dönemine ait yağlı boya tablolarda katarak önemli bir koleksiyon oluşturur. Ayrıca bu yapıya ismini veren bahçe girişinde bulunan heykeltıraş Louis Daumas yapımı bronz at heykeli nedeniyle de ünlenir. Atlı Köşk 1998 yılında içindeki tüm değerlerle birlikte müzeye dönüştürülmek üzere Sakıp Bey tarafından Sabancı Üniversitesi’ne tahsis edilir. Gerekli tadilatların ardından uluslar arası düzeye getirilir ve Sakıp Sabancı’nın ölümünden bir süre önce 2002’de halkın ziyaretine açılır.

Yurdumuzda özel müzeciliğin öncülerinden olan Sakıp Sabancı, Anadolu’muzun bağrında yeşeren bu başarılı işadamımız, sanayide, bankacılıkta ve daha pek çok iş kollarının yanı sıra evrensel kültüre ve görsel sanatlara da ayrı bir özen gösterir. Hun İmparatorluğu’nun ilk para biriminin hayret uyandıran görüntülerini büyük yontucu Rodin’in yapıtlarını Rembrandt’tan Monet’e, Fikret Mualla’dan Abidin Dino’ya, Salvador Dali’den Picasso’ya kadar sanat dünyasının efsane isimlerin gizem dolu dünyalarının dışa vuran yansılamaları olan ve sergilendikleri müzelerden pek dışarı çıkmamış olağanüstü güzellikteki yapıtlarını bu müze evinde sergilenerek bizlerin de görmesini sağlar.

Bundan bir süre önce İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in ‘Sir’ unvanıyla taltif ettiği Hint asıllı heykeltıraş Anish Kapoor’un yurdumuzda açacağı bu sergi için uzunca süren görüşmelerin ve binada yapılması gereken bazı tadilatlardan sonra 10 Eylül 2013’te bu muhteşem sergi açıldıysa da ben ancak kapanmadan iki gün önce 3 Ocak 2014’te gidebildim.

İlk şaşkınlığım müze binasının önündeki bahçeye yerleştirilen devasa boyuttaki daire şeklindeki çelik aynaya yansıyan arkamdaki binayla birlikte kendi görüntüm oldu. Ardından insanın hayal gücünü dahi zorlayan her biri tonlarca ağırlıkta olan 32 parça yapıtın nasıl olup da bu zarif binanın içine mucizevî bir şekilde girmiş olmalarıydı.

Aydınlatıcı broşür olmadığından bilgisine başvurduğum görevlinin sözleriyse kısaca şöyleydi:

Londra’dan kara yoluyla taşınarak gelen yekpare parçaların en ağırının 12 ton toplamının ise 110 ton olduğu salt bu sergi için binaya güçlendirici kolonlar ilave edilirken, eserlerin sergi alanına girebilmeleri için de dış duvarların bir kısmı yıkıldı. İçteki bazı bölümler kaldırılarak ortamlar genişletildi. Yapıtlar vinçlerle içeri taşınarak yerlerine monte edildiler. Gördüğünüz şu mermer parçaların oluşumu milyonlarca yıla dayanırken çağdaş sanat ustası Anish Kapoor’un elinden hamur gibi yoğrularak gördüğünüz şekilleri almışlar. Kısaca zor zanaat, külfetli bir teşhir dedi.

Binanın özel bölümünde ise ikinci bir sanat şöleni daha vardı ki, oda geçmişten günümüze yelpazeler sergisiydi. Sabancı Köşkü’nün masalsı özel bölümünde sergilenen bu 94 adet yelpaze Nurcan Artam’ın özel koleksiyonu olup her biri diğerinden şık ve de zariftiler. Yelpazenin tarihçesi beş bin yıl öncesine dayanan açıklamaların yanı sıra her birinin de ayrı bir öyküsü vardı. Mısır Firavunu Tutankhamun’u serinleten devekuşu tüylerinden devasa boyutta olanı İngiltere Kraliçesi Victoria’nın genç yaşta eşinin ölümünün ardından yasının bir parçası olan siyah dantel yelpazesinin yanı başında kesme aynalısı, goblen işlemesi, kartal kanadından tavus kuşu tüyüne 18. Yüzyıl yapımı yekpara sedef işlemelisi hemen yanında nefis bir tablo görünümlü tuval üzerine yağlıboyalısı ve 17. Yüzyıl yapımı Osmanlı Sarayı yelpazelerinden örnekler altın üzerine elmas, zümrüt, yakut ve mine bezeliler. 1900’lere gelindiğinde şık ve zarif hanımların vazgeçilmezi olan bu yelpazelerde bazı değişimlere uğrar, ebatları küçülürken, kırmalısının yanına dürbünlüsü de eklenir. Mazinin derinliklerinde kalan bu 94 sanat eseri yelpazeyi gizem dolu anılarıyla baş başa bırakarak Atlı Köşk’e veda ediyorum.

Dışarıda akşamın ayazı, tenimi ürpertirken çöllerde yetişen kaktüsler gibi gökyüzüne doğru uzayan beton demir cam karışımı, nice katlı yapılarda içimi acıtıyor. Oysa gelişmiş toplumlar, kentlerinin tarihi değerlerini büyük bir özveriyle korumalarına karşın bizlerde bazı nedenlerle gerçek değerlerimizden uzaklaşarak aştan sanata kadar tüketim çılgınlığının tüm özellikleriyle adeta yarışıyoruz.

 

Bu makale 2878 defa okunmuştur.

Ömür Tantekin Ömür Tantekin
Kadın cennettir adın
Perihan Dirican Perihan Dirican
O güneş doğduğunda Samsun'da
Mehmet Aktoprak Mehmet Aktoprak
Osmanlı Hanedanı ve Türkiye Cumhuriyeti ile demokrasiye dönüş
Kaan Tuğracı Kaan Tuğracı
Ceketimi koysam bile kazanırım deme!
Efraim Pala Efraim Pala
19 Mayıs'a nasıl geldik?
Yavuz Başar Yavuz Başar
Timsah Akrep'i yuttu!
Tevhide Türken Tevhide Türken
Kıssadan hisseler
Metin Sezgin Metin Sezgin
Ulusal egemenlik gücü
WhatsApp İhbar Hattı WhatsApp İhbar Hattı
Ulaşımı zorlaştıran tel örgüler kaldırılsın
Yavuz Gerçekçi Yavuz Gerçekçi
11. yıl mutluluğu

Tüm fotoğraflar

MUDANYA Gazetesi - 16/05/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 09/05/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 02/05/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 25/04/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 18/04/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 11/04/2019

MUDANYA Gazetesi -

HAVA DURUMU

Tüm videolar

Kılıçdaroğlu Mudanya'da temel attı

Kılıçdaroğlu Mudan

MUDANYA GÜZELLEMESİ - İki Elin Sesiyle Mudanya Şarkıları

MUDANYA GÜZELLEMES

BUDO'da bomba ihbarı asılsız çıktı

BUDO'da bomba

CHP’lilerden Büyükşehir’e sessiz protesto

CHP’lilerden Büyük

60 yıllık Mudanya İskelesi Büyükşehir'in oldu

60 yıllık Mudanya

Mudanyalı gazeteciler Bulgaristan'da

Mudanyalı gazeteci