MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Tevhide Türken

Köy Enstitüleri

21 Mart 2016, 13:14

Tevhide Türken


Yazarlık ilkelerinden biri de bazı konuları tekrar gibi olsa da sık sık yazarak okura anımsatmak gerekir diyen duayenlerimizin öğütlerine uyarak, bugün yine eğitim konusuna değineceğim.

Ülkemizin aydınlanmasına ışık tutan Köy Enstitüleri’nin kuruluş tarihinin ilk hamlesi 1936’da gündeme gelmiş olsa da, temelleri 1940 yıllarında atılır. Yine o yılarda nüfusumuzun yüzde 80’i kırsal kesimlerimizde yaşar. Tarımla uğraşır. Okur-yazar oranı ise yok denecek kadar azdır. Kapitalist toprak ağalarının emri altında köle gibi çalıştırılan, ezilen, horlanan acımasızca sömürülen, neredeyse boğaz tokluğuna çalıştırılan, elleri nasırlı, tabanları çatlak, Ortaçağ koşullarında yaşama zorlanan bu insanlar Kurtuluş Savaşımızda vatan topraklarımız için siperlerde kanını akıtan, canını veren yüce yürekli yine bu köylülerimizden başkası değildi.

Oysa Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ne demişti?

“Köylü, bu vatanın efendisidir”.

İşte o nedenle asırlar boyu geri kalmışlığımızın paslı zincirlerini kırmak, köy gençlerimizi aydınlatmak amacıyla kurulan Köy Enstitüleri’nin kuruluşu çağdaş ve demokratik eğitime geçiş süreci sancılı olmuşsa da, aydınlanma meşalesini yakan, İsmail Hakkı Tonguç, Hasan Ali Yücel ve arkadaşlarının özverili çalışmaları sonucunda gerçekleşir.

Kırsal kesim gençlerinin eğitimine ağırlık verecek olan bu eğitim yuvaları, şüphe yok ki Cumhuriyet tarihimizde önemli bir reform niteliği taşımaktaydı.

Köy çocuklarının çağdaş yaşamın ışığı ile bilgilendirmenin ardından bu gençleri yine kırsal kesimlerdeki köy okullarına öğretmen olarak atayarak yöre gençlerin aydınlanmasını sağlamaktı.

Bu aydın eğitim ocaklarında din-mezhep ayrıcalığı yoktu. Kitap yasağı, düşünce suçu yoktu. Ulusal bağımsızlık savaşının getirdiği yeni bir Türkiye yaratma çaba ve gayreti vardı.

Bu konuda eğitimci ve aydın yazarlarımızdan Fakir Baykurt’un şu sözleri güzel bir örnektir. “Şayet Köy Enstitüleri olmasaydı birçok arkadaşım gibi ben de okuyamaz, öğretmen olamazdım. Bunun yerine çok muhtemel bir tarikatçı olurdum” sözlerini anımsadım.

Yine o yılların çetin şartları içinde yurdumuzun 21 kırsal yöresinde kurulup eğitime açılan Köy Enstitüleri’nden bir yetkilinin şu sözlerini gelin birlikte okuyalım:

“Bu okulların her biri modern bir köy gibi kuruldu. Salt benim bünyemdeki bu okulda bin 200’den fazla öğrenci var. Yine kırsal bölgelerimizden gelen bu çocukların çoğunun görgüsü kıt. Küçük yaştan itibaren köylerinde insan gücüne dayanan ağır iş hayatına katıldıkları için genelde kavruk, bitli, sıtmalı, solucanlı, şeritli, sövüp saymaya alışmış, kendini yumruğu ile savunmaya hazır, hemen hepsi okul yemeğine, karyolada yatmaya, sık sık yıkanıp, çatal-bıçak kullanarak yemek yemeye alışık değillerdi. İşe önce onlara, medeni insan gibi yaşamanın kurallarını öğreterek başladık. Toprak kazıp tuğla pişiren; duvar örüp halı dokuya; koyun, davar, sığır güdüp, gergef işleyen; sirke, yoğurt, peynir yapıp saz çalmayı; beton döküp taş kırmayı, dikiş dikip resim yapmayı da öğrendiler. Artezyenler kurarak çorak toprakları suyla buluşturarak Tarih, Coğrafya, Felsefe ödevlerini yapmayı da ihmal etmediler. Bu gençlerin her biri mezuniyetlerinin ardından Kars’tan Edirne’ye kadar ülkemize çağdaş yeni gençler yetiştirmek amacıyla yurdumuzun kırsal kesimlerdeki çeşitli köy okullarına atandılar”.

Anadolu’muzun 21 kırsal yöresinde karanlığa karşı aydınlanmanın kutsal savaşını veren Köy Enstitüleri, Cumhuriyetimizin toplumumuza yaptığı en önemli ve özgün katkılarından biri olmuştur.

Köy Enstitüleri’ni halk adına aydınlar kurmuşlarsa da, ne acıdır ki 1950’de yine aydınlar tarafından kapatılır.

 

Yararlandığım yayınlar:

-Dünyaya örnek bir eğitim uygulaması Köy Enstitüleri, TÜSES Yayınları, 2000.

-İlhan Turan’ın İnönü Vakfından çıkan ‘Eğitim öğrenim üzerine’, 2002.

Bu makale 1796 defa okunmuştur.

Efraim Pala Efraim Pala
Eski Bursa Asfaltı ıslah edilmeli!
Metin Aytürk Metin Aytürk
Pazvant, Ases ve Bekçi
Perihan Dirican Perihan Dirican
Beterin beteri var
Mehmet Aktoprak Mehmet Aktoprak
Zehir solumak istemiyoruz!
Tevhide Türken Tevhide Türken
Görmediğim şeye inanmam
Yavuz Gerçekçi Yavuz Gerçekçi
Başı H, sonu T!
Ömür Tantekin Ömür Tantekin
Fitneye susmak fitnedir
WhatsApp İhbar Hattı WhatsApp İhbar Hattı
Mudanya Müzeler Kenti olmalıdır
Metin Sezgin Metin Sezgin
Hoşgeldin Halaskarım! (3)
Yaşar Kılıç Yaşar Kılıç
Kaptan zeytin alınırsa ne olur?
Kaan Tuğracı Kaan Tuğracı
Yavuz Bey oğluma..!
Yavuz Başar Yavuz Başar
Aferin Milli Takım'a
Emin Küçük Emin Küçük
Kağıt fatura düzenlemede kapsam daralıyor
Volkan Biçer Volkan Biçer
Canım kasko

Tüm fotoğraflar

MUDANYA Gazetesi - 21/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 14/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 07/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 30/04/2020

MUDANYA Gazetesi -

İMSAKİYE 2020

İMSAKİYE 2020

MUDANYA Gazetesi - 23/04/2020

MUDANYA Gazetesi -

HAVA DURUMU

Tüm videolar

Kılıçdaroğlu Mudanya'da temel attı

Kılıçdaroğlu Mudan

MUDANYA GÜZELLEMESİ - İki Elin Sesiyle Mudanya Şarkıları

MUDANYA GÜZELLEMES

BUDO'da bomba ihbarı asılsız çıktı

BUDO'da bomba

CHP’lilerden Büyükşehir’e sessiz protesto

CHP’lilerden Büyük

60 yıllık Mudanya İskelesi Büyükşehir'in oldu

60 yıllık Mudanya

Mudanyalı gazeteciler Bulgaristan'da

Mudanyalı gazeteci