MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Tevhide Türken

Çayönü Runguş Katliamı 1922

09 Kasım 2017, 14:35

Tevhide Türken


Yağmurlu ve soğuk bir sonbahar günü, ben de yazıma nasıl ve nereden başlayacağımı bilememenin tedirginliği içindeyim.

Nedeniyse yılların birikimiyle derinleşen yüreğimdeki özlem ve yazı, masamın üstündeki fotoğraf karelerindeki görüntüler..

Çok küçüktüm. Bir gün anneme, "Arkadaşlarımın dedeleri var. Benim dedem niye yok" diye sorduğumda, git başımdan dercesine, "Senin dedene Değirmenci Osman Ağa derlerdi. Kurtuluş Savaşı'nda Yunan askerleri O'nu kestiğinde ben dokuz yaşındaydım" dedi.

Yaşamım süresince de dedemle ilgili tüm bildiğim buydu. Ta ki, bundan bir süre önce yerel basında çıkan bir haber dedemin mezarını bulmama bana rehber olana dek... Bir süre sonra Ankara'dan gelen sevgili evlatlarımla beraber Çayönü Köyü'ndeki şehitliğe giderek dedemin kabrini görmenin tarifi imkansız heyecanını yaşadım.

Şehitliğe ikinci gidişimse, yarım asrı geçkin aziz dostlarım Gönül ve eşi Cemal Darcan'lar ile birlikte gerçekleşti. Burada bu konuyla ilgili bilgi edinmek amacıyla "Bursa'da İşgal Günlüğü" kitabını bulabilmek amacıyla kitapevlerini dolaşmaya başladımsa da yeni basımı yapılmadığından bulamadım. Sonunda bir dostumun önerisiyle Nilüfer Belediyesi Yılmaz Akkılıç Kütüphanesi'ne gittim. Kütüphane görevlisi, "Bizde var ama kural gereği dışarıya kitap veremiyoruz. Ancak size yararlanmak istediğiniz sayfaların fotokopilerini çekebiliriz" dediklerinde gerçekten çok mutlu oldum. Kısa bir süre sonra arşiv görevlisi bu konuyla ilgili dört kitap getirdi. Sabah saat 10.30'da girdiğim kütüphanenin okuma salonundan öğleden sonra ancak 15.30'da çıkabildim. Eve dönüş yolunda okuduklarımdan ötürü kafamın içi allak bullak olmuştu.

Çayönü Katliamı ile ilgili bölümü bulabilmek amacıyla ardı ardına çevirdiğim sayfalar arasında gezinirken, Kurtuluş Savaşımız esnasında Yunan askerlerinin yaptıkları zalimce saldırılar, yakıp yıkmaları bir yana, bizimkilerin yaptıklarına ne demeli? Çeteler kurup, iç isyanlar çıkaranlar, köyleri, kentleri basıp halkın malını mülkünü yağmalayanlar, cinayetler ve daha neler neler.. Ve bütün bu merhametsizlikleri yapanlar da bizim insanlarımızdı.

Bursa'dan uzaklaştırılan Yunan askerleri Mudanya üzerinden Karacabey'e doğru kaçarken, 30 haneli Runguş Köyü'ne varırlar. Daha önce geçtikleri yerleşim yerlerimize yaptıkları gibi kadın-erkek, çoluk-çocuk demeden bu köyden de 28 kişiyi katlederler. Katledilen bu 28 kişiden üçü benim ailemden olup; biri annemin babası, benimse dedem olan "Değirmenci Osman Ağa", kardeşi "Ahmet" ve onun 10 yaşındaki oğlu "İsmail" olmak üzere üç şehit mezarı yanyana.. Etkilenmemek mümkün değil. O gün yaşadığım duygu yoğunluğu nedeniyle şehitliğin çevresini pek görememişsem de, torunumun oğlu sevgili Can'ın yerlerden topladığı boş mermi kovanlarını minik avuçlarının içinde görünce, gerçekten irkilmiş, ikinci gidişimdeyse yine şehitliğin çevresine gelişi güzel fırlatılan içi boş içki şişelerini de görünce bir kez daha inandım ki, sevgili ülkemizin en büyük eksikliği, eğitim noksanlığımız diye düşünmeden kendimi alamadım. Yoksa bu vatan için canlarını seve seve veren bu aziz şehitlerimizin kabirlerinin yanı başında kafayı çekip, şuursuzca silah sıkmayı bir marifet sayanları başka türlü nasıl yorumlayabilirim ki? İnanın gerçekten ben bilmiyorum!

İçimi acıtan başka bir görüntü ise, yine şehitliğin çevresini yeşillendirmek amacıyla ilkbaharda bir okul tarafından armağan edilen onlarca sağlıklı çam fidesinin sonbahara kadar ilgisizlik sonucunda toprakla buluşup boy atmadan, poşetlerinin içinde kurumuş görünümleri içimi sızlattı!

13 Eylül 1922 Runguş Köyü Katliamı'nda öldürülen 28 şehidimizin anısını yaşatmak amacıyla yapılmış olan bu kutsal mekanın yapımında maddi manevi tüm emeği geçenlere sonsuz teşekkür eder, saygılarımı sunarım.

Bu makale 1440 defa okunmuştur.

Efraim Pala Efraim Pala
Eski Bursa Asfaltı ıslah edilmeli!
Metin Aytürk Metin Aytürk
Pazvant, Ases ve Bekçi
Perihan Dirican Perihan Dirican
Beterin beteri var
Mehmet Aktoprak Mehmet Aktoprak
Zehir solumak istemiyoruz!
Tevhide Türken Tevhide Türken
Görmediğim şeye inanmam
Yavuz Gerçekçi Yavuz Gerçekçi
Başı H, sonu T!
Ömür Tantekin Ömür Tantekin
Fitneye susmak fitnedir
WhatsApp İhbar Hattı WhatsApp İhbar Hattı
Mudanya Müzeler Kenti olmalıdır
Metin Sezgin Metin Sezgin
Hoşgeldin Halaskarım! (3)
Yaşar Kılıç Yaşar Kılıç
Kaptan zeytin alınırsa ne olur?
Kaan Tuğracı Kaan Tuğracı
Yavuz Bey oğluma..!
Yavuz Başar Yavuz Başar
Aferin Milli Takım'a
Emin Küçük Emin Küçük
Kağıt fatura düzenlemede kapsam daralıyor
Volkan Biçer Volkan Biçer
Canım kasko

Tüm fotoğraflar

MUDANYA Gazetesi - 21/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 14/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 07/05/2020

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 30/04/2020

MUDANYA Gazetesi -

İMSAKİYE 2020

İMSAKİYE 2020

MUDANYA Gazetesi - 23/04/2020

MUDANYA Gazetesi -

HAVA DURUMU

Tüm videolar

Kılıçdaroğlu Mudanya'da temel attı

Kılıçdaroğlu Mudan

MUDANYA GÜZELLEMESİ - İki Elin Sesiyle Mudanya Şarkıları

MUDANYA GÜZELLEMES

BUDO'da bomba ihbarı asılsız çıktı

BUDO'da bomba

CHP’lilerden Büyükşehir’e sessiz protesto

CHP’lilerden Büyük

60 yıllık Mudanya İskelesi Büyükşehir'in oldu

60 yıllık Mudanya

Mudanyalı gazeteciler Bulgaristan'da

Mudanyalı gazeteci