MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Tevhide Türken

Hayyam Antolojisi'nden alıntılar

11 Nisan 2019, 13:53

Tevhide Türken


Dünya denilen zinciri atmış değilim.

Bir lahza hayattan tat almış değilim.

Ömrümce şu dünyada hep öğrenci idim.

Hâlâ işimin ustası olmuş değilim.

 

Rubai türünün büyük üstadı olarak bilinen Ömer Hayyam, yalnız ülkesi olan İran'da değil, bütün dünyada tanınmış ve sevilmiştir. Gerçek ismi Ömer İbni İbrahim el-Hayyam olan ve Ali Nev-Ruz'un notlarında belirttiğine göre, 1025-1050 arasında İran'ın Nişabur kentinde doğmuş ve 83 yaşında yine bu kentte ölmüştür. Yine yazarın belirttiğine göre Hayyam, öğrenimini ve yazgıları çok görkemli olacak iki arkadaşıyla yoğun ve uzun süreli dostluklar edindiği bu ünlü kentte yapar. Dağın ihtiyarı esrarkeşler topluluğunun gizemli şefi Hasan Sabbah ve Selçuklu Sultanı Alpaslan'ın veziri olan Nazam'ül Mülk Firdevsi Mevledi ya da öteki şairler, binlerce dize üretirken Ömer Hayyam, 170 Rubai ile kendini ölümsüz kıldı der.

Abdülbaki Gölpınarlı ise Ömer Hayyam ile ilgili bir yazısında; "Kısaca Hayyam; iyiliğe, güzelliğe aşıktır. Benliğe, bencilliğe, kibre (nek'esliğe), cimriliğe de düşmandır. Ehil kişiyle düşüp kalkmayı sunduğu zehir bile olsa içmeyi ehil olmayanın elinden şerbet bile içmekten sakınmayı, kimi kimseyi kırmayıp gönüllerini almayı hatırlarını sorup yüklerini hafifletmelerini, sen insanlara ne yapıyorsan onlardan da onu bekle diyen Hayyam kibirlenmenin karşısındadır" der.

Asaf Halet Çelebi ise görünüşe bakıp da rubailer hakkında hüküm vermek icabetseydi Hayyam'ın derbeder Sefil ve biçare bir sarhoş olduğunu kabul etmek gerekecekti. Halbuki bu şairin hayatı gayet derli toplu ilim sahasında otorite sahibi hatta büyük ilim kurulunun başında Matematik ve astronomi alanında zamanımıza kadar ehemmiyetini muhafaza etmiş, ağır başlı değerli bir insan olduğunu gösteriyor. Böyle bir insanın sarhoş saçmalarıyla uğraşamayacağı besbelli şu halde şiirlerinde geçen şarap bir sembol, kötümserliğe karşı bir panzehir, hür insanların düşüncelerini saran bir huzur hissinin timsali sayılmalıdır. Aslında Hayyam için asıl sorun, içip içmemek değil, yüzyıllarca büyük günahların hepsini yüzleri kızarmadan işledikleri halde İslam dinini namaz kıl, oruç tut, içki içme gibi ilkelerde toplamaya çalışan gerici, çıkarcı Müslümanlık anlayışıdır.

Büyük bilge, "Keşke bütün günahlarımız içkiden ibaret olsaydı" sözlerinin sonunda şöyle der:

Sen içmiyorsan içenleri kınama bari

Bırak aldatmacayı iki yüzlülükleri

Şarap içmem diye övünüyorsun ama

Yediğin haltların yanında şarap nedir ki..

 

Sabahattin Eyüboğlu ise, Hayyam batıda bir devrimci, doğuda ise bir uyarıcı. Bütün kendini aşan, gerçek sanatçılar gibi Hayyam'da bugünün kültürün sığındığı saygı, gördüğü geliştiği yerin batının adamıdır. Ne mutlu düşündüğünü onun kadar rahat söyleyebilene..

Gerçekten de öyle. Düşünce ve şiiri adamı Hayyam, batıda gerçek değerini bulmuş olmasının nedeni şüphe yok ki, Edward FitzGerald'ın ilk kez dünyayı büyüleyen rubai türündeki bu ölümsüz dörtlüklerin İngilizce'ye çevrisiyle olmuş, ardından rubailerin taşıdığı felsefi görüş hakkında çeşitli yorumlar ve incelemeler yapılırken Hayyam'da 150 yıldan bu yana gerçek anlamda Firdevsi, Sadî ve Hafız gibi üç büyük ozanla birlikte anılmaktadır.

Son olarak çağdışı Nizami'de Hayyamla ilgili bir anısında şunları yazar: "Mezarım öyle bir yerde olacak ki bahar geldiğinde rüzgarlar üstüme çiçeklerini serpecek" der. Hayyam'ın ölümünden 14 yıl sonra Nizami, Nişabur'a geldiğinde Hayyam'ın mezarını ziyarete gittiğini, armut, zerdali ağaçlarının dalları bahçe duvarının üstünden sarkarak mezarının üzerine eğilmişler ve o kadar çok çiçek serpmişlerdi ki, toprağını çiçeklere gömülmüş gördüm. O zaman Belh'teyken bana söylediği sözleri anımsayıp ağladım.

 

ÖMER HAYYAM'DAN

Ey kör! Bu yer, bu gök, bu yıldızlar, boştur boş!
B
ırak onu bunu da gönlünü hoş tut hoş!
Şu durmadan kurulup dağılan evrende
Bir nefestir alaca
ğın, o da boştur boş!

Bu makale 436 defa okunmuştur.

Efraim Pala Efraim Pala
Mudanya afetlere hazır mı?
Yaşar Kılıç Yaşar Kılıç
Marmarabirlik yönetimi çare değil, bahane üretiyor! (3)
Kaan Tuğracı Kaan Tuğracı
Bu da geçer...
Mehmet Aktoprak Mehmet Aktoprak
İşsizlik, Türkiye'nin yapısal sorunu (mu?)
Perihan Dirican Perihan Dirican
Para Para Para
Tevhide Türken Tevhide Türken
Sen nerden geliyon?!
Ömür Tantekin Ömür Tantekin
Sosyalizasyon
Yavuz Başar Yavuz Başar
Aferin Milli Takım'a
Emin Küçük Emin Küçük
Kağıt fatura düzenlemede kapsam daralıyor
Volkan Biçer Volkan Biçer
Canım kasko
Metin Sezgin Metin Sezgin
Ne mutlu Türküm diyene
WhatsApp İhbar Hattı WhatsApp İhbar Hattı
Temizlik Hattı derman olamadı!
Yavuz Gerçekçi Yavuz Gerçekçi
11. yıl mutluluğu

Tüm fotoğraflar

MUDANYA Gazetesi - 12/12/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 05/12/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 28/11/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 21/11/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 14/11/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 07/11/2019

MUDANYA Gazetesi -

HAVA DURUMU

Tüm videolar

Kılıçdaroğlu Mudanya'da temel attı

Kılıçdaroğlu Mudan

MUDANYA GÜZELLEMESİ - İki Elin Sesiyle Mudanya Şarkıları

MUDANYA GÜZELLEMES

BUDO'da bomba ihbarı asılsız çıktı

BUDO'da bomba

CHP’lilerden Büyükşehir’e sessiz protesto

CHP’lilerden Büyük

60 yıllık Mudanya İskelesi Büyükşehir'in oldu

60 yıllık Mudanya

Mudanyalı gazeteciler Bulgaristan'da

Mudanyalı gazeteci