MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Perihan Dirican

Pet şişe geldi, maşrapa gitti

02 Ekim 2019, 09:46

Perihan Dirican


“Susadım çeşmeye varmaz olaydım
Elinden bir tas su içmez olaydım”

Ferdi Tayfur’un 2002de çıkardığı “Merak Etme Sen” albümünde yer alan “ Çeşme”  adlı şarkısından

sabah sabah dilime dolanan bu dizelerdeki “ Çeşme” kelimesinin uyandırdığı anılarla yoğrulurken günümüzde bu kelimenin ne kadar kullanıldığını merak ettim. Hemen ortaokula giden torunuma sordum.

“Bilmez miyim anneanne? Sultan Ahmet Çeşmesi, Sonra bir yerde daha bir çeşme vardı, adını unuttum!” diye cevap verdi

Canlıların yaşamı için gerekli üç temel unsurdan biri olan, hayatı mümkün kılan su, insanlık tarihi boyunca önemsenmiş, mimariden, musikiye, edebiyata kadar her alanda esin kaynağı olmuş. Bu yüzden canlılara su sağlamak en büyük hayır işi kabul edilmiş, her hayırsever suyun zor bulunabileceği yerlerde kuyu açtırmış, bütçesine uygun çeşmeler yaptırmış.

Ancak çok değil, bir yirmi yıl öncesinde türkülere konu olan “ çeşme”; sular pet şişelere konalı beri anlam ve önemini yitirmekte. Bizimle veya çocuklarımızla hadi diyelim torunlarımızla birlikte tedavülden tamamen kalkacağa benziyor. Şimdiden tarih kitaplarındave tarihi bir doku olarak turizmde yerini aldı bile. Üstelik bu kelime ile birlikte; pınar, bulak, bulah, büngül, göze, büngür, , göz, eşme, memba gibi kelimeler de dilimizden elini, eteğini çekmekteler.

Bir zamanlar bulunduğu yerin su ihtiyacını karşılamakla beraber; gençlerin tanıştığı, sevenlerin birbirini bekledikleri, buluştukları mekân olan pınarlar; mani, ninni, türkü ve ağıtlarımıza, bilmece ve tekerlemelerimize, destanlarımıza, ilahilerimize anlam ve renk katarken; rock müziğin sert ve kirli tonlarına, internetten sevgili, eş bulma sitelerine,  pastahanelerin kuytu köşelerine yerlerini kaptırmış; sessiz, yıkık, virane bir şekilde onları izlemekte

Onlarla birlikte, tas, maşrapa, bakraç, sitil, satır, gerdel, güğüm, ibrik, testi, senek, çamçak, boduç, tuluk, kova, kazan, şadırvan, ılıca, ayazma gibi daha birçok kelime dilimizden yitmek için sırada beklemekte.

Bakraç, maşrapa ilişkisinde ortaya çıkan müzik; yaşı otuzun, kırkın üzerinde olanların kulaklarında hoş bir seda olarak çınlarken onların adları antik eşyalar arasına alındı bile.

Tarih boyunca gittiğimiz yerlerdeki medeniyetlerin kültürü, bizi etkileyen medeniyetlerin kültürü derken kılıktan kılığa bürünen kültürümüz bu değişimler sırasında kendinden bir şeyleri de beraberinde götürseydi çok iyi olacaktı. Ama biz adeta kendi kültürümüzü imha ederek ilerliyoruz. Düşünsenize, yalnızca su kültürümüzün değişmesiyle kaybettiğimiz onlarca kelime var, buna tarım, ekonomi, endüstri, günlük yaşantımızda kullandığımız kelimelerin yitimini de katarsak "öz dil" diye bir şey kalır mı ortada?

Evet, Türk Dili zengindi ama bir zamanlar…

Bu makale 357 defa okunmuştur.

Yavuz Başar Yavuz Başar
Öldük öldük dirildik
Perihan Dirican Perihan Dirican
Anayım işte!
Volkan Biçer Volkan Biçer
DASK - Doğal Afet Sigortası (2)
Efraim Pala Efraim Pala
Doğal afetleri yine unuttuk!
Ömür Tantekin Ömür Tantekin
İstesen de istemem
Mehmet Aktoprak Mehmet Aktoprak
Tavuk mu yumurtadan çıkar; yumurta mı tavuktan?!
Tevhide Türken Tevhide Türken
Yüce Atatürk diyor ki... (8)
Kaan Tuğracı Kaan Tuğracı
Ne oldum deme...
Yaşar Kılıç Yaşar Kılıç
Mahallenizde incir alım yeri yoksa!
Metin Sezgin Metin Sezgin
30 Ağustos izlenimleri
WhatsApp İhbar Hattı WhatsApp İhbar Hattı
Temizlik Hattı derman olamadı!
Yavuz Gerçekçi Yavuz Gerçekçi
11. yıl mutluluğu

Tüm fotoğraflar

MUDANYA Gazetesi - 10/10/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 03/10/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 26/09/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 19/09/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 12/09/2019

MUDANYA Gazetesi -

MUDANYA Gazetesi - 05/09/2019

MUDANYA Gazetesi -

HAVA DURUMU

Tüm videolar

Kılıçdaroğlu Mudanya'da temel attı

Kılıçdaroğlu Mudan

MUDANYA GÜZELLEMESİ - İki Elin Sesiyle Mudanya Şarkıları

MUDANYA GÜZELLEMES

BUDO'da bomba ihbarı asılsız çıktı

BUDO'da bomba

CHP’lilerden Büyükşehir’e sessiz protesto

CHP’lilerden Büyük

60 yıllık Mudanya İskelesi Büyükşehir'in oldu

60 yıllık Mudanya

Mudanyalı gazeteciler Bulgaristan'da

Mudanyalı gazeteci