Nöbetçi Eczaneler
1919 yılında Rum çeteleri Samsun ve çevresinde Pontus Rum Devletini kurmak istiyorlardı. İngilizlerin desteğini almalarına rağmen bu ideallerini gerçekleştiremiyorlardı. Sebebi ise bir avuç Türk gencinin direnci ile karşılaşmalarıydı.
İngilizlerin baskısı altındaki Padişah VI Mehmet, Mustafa Kemal’i 9. Ordu Komutanı olarak bölgeye göndererek direnişi kırdırmak istiyordu.
Bu amaçla görevlendirilen Mustafa Kemal, 16 Mayıs 1919 günü,18 arkadaşı ile birlikte Bandırma Vapuruna binerek Karadeniz’e açıldı.
Zorlu geçen deniz yolculuğundan sonra 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a ayak bastılar.
Mustafa Kemal, 25 Haziran 1919 günü o çok sevdiği üniformasını çıkarır. Sivil kıyafeti yoktur. Sivil elbiseler bulunur ve o kıyafetleri giyerek, “Ulusal Direniş Hareketini” başlattığını duyurur.
9. Kolordu Komutanı olarak kendisine verilen ödenek kısa zamanda bitmiştir. Cebinde tüm askerlik boyunca biriktirdiği 800 lirası vardır.
Amasya ve Sivas kongrelerinin masrafları Müdafa-i Hukuk ve Reddi İlhak Cemiyetlerinin maddi destek vermeleriyle karşılanmıştır.
Erzurum kongresinin masraflarını karşılamak için halkın bağışlarına ihtiyaç duydular.
Böylelikle halktan bağış olarak bin 500 lira para toplanır.
Erzurum’da Ermeni Sansaryan Okulu diğer illerden gelen temsilciler için yatakhanelere çevrilir.
Mustafa Kemal ve beraberindeki heyet Kolordu Komutanlığı’nda misafir edilirler. 16 gün süren kongre sonucunda elde kalan para 80 liradır.
Yüreği vatan sevgisi ile dolu olan bir avuç insanın elinde 3 tane kırık dökük otomobil vardır. Karoserisi berbat, körükleri patlak veya yırtılmış durumda. Lambaları yanmayan bu otomobiller ile karpit yakacaklar ama karpit’te bulmak neredeyse imkansız.
Erzurum’dan Sivas’a hareket etmek için paraları yetersizdir. Ailelerinde bozduracak ziynet eşyası da kalmamıştı. Belediye Başkanı Sivas’a kadar 3 yaylı araba kiralayabileceğini söyler.
İmdada, Süleyman Bey yetişti. 60 yaşına kadar 900 lira para biriktirmişti. “Milletin selametinden başka bir dileğim yoktur” diyerek 900 Lirayı verir. Bu paranın bir kısmı ile zeytin, peynir ve ekmek alınır. 3 at arabası ve 3 otomobil olarak Sivas’a yola çıkılır.
Kongre için yola çıkan temsilciler iaşesini kendileri karşılıyor. İmkanı olmayan diğer temsilcilerin iaşesi Müdafa-i Hukuk ve Reddi İlhak Cemiyetleri tarafından karşılanıyordu.
Temsilcilerin otellerde kalınmasını istemiyorlardı. Çünkü bunu karşılayacak paraları yoktu.
Sivas’ta kalınan 3 aylık süre içerisinde çarşı, kasaba, bakkala borç yazdırılmaya başlandı.800 lirayı bulan bu masrafı Nizamettin Bey karşıladı. Rauf Bey de 100 altın vererek, borçlar kapandı.
Sivas’tan Ankara’ya gidilecektir. Ancak para problemi yine karşılarına çıkmıştır. Sivas’taki Osmanlı Bankası’ndan borç para alınmak istenir. Mazhar Müfit Bey bunun için girişimde bulunur.
Banka Müdüründen gerekli borç parayı alamazlarsa ellerindeki para, 20 yumurta, bir kilo peynir ve 10 ekmeğe yetecek kadardır.
Bitlis eski valisine, bir kefil karşılığında Osmanlı Bankası’ndan 1000 Lira borç alınarak Ankara’ya gidebilirler. Mevcut 3 adet otomobile, benzin ve lastik temin etmek de gerekiyordu. O yıllarda Sivas’ta otomobile sahip olan tek kuruluş Amerikan Okulu’dur. Amerikan Okulu bayan müdürüne başvurulur. Bayan müdür bunun karşılığında para kabul etmeden ihtiyaçları karşılar.
19 Mayıs 1919’dan Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kurulduğu 23 Nisan 1920 tarihine kadar Anadolu, 11 ay hükümetsiz ve devletsiz kalmıştır.
İşte Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele içinde olan arkadaşlarının Anadolu’nun, devletsiz kaldığı zamanlarda parasız olarak girdikleri bu mücadeleden bu günlere geldik.
Bugün ise “İtibardan tasarruf olmaz” diyerek makam odalarını padişahın bile dudağını uçuklatacak şekilde şatafatlı döşeyen Belediye Başkanlarının çağını yaşıyoruz!
Tabi bu zat’lar itibarın karşılığını cebinden değil de, halkın kutsal olarak saydığı vergiler ile karşılamayı marifet biliyorlar. Uçaklar, saraylar ve yüzlerce makam arabası ile Cuma namazı saltanatı da halen devam ediyor.
Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, şehir içinde kullandığı TOGG marka arabanın yanında şehir dışı görevleri için günlük 25 bin TL’ye ithal lüks araç kiralamayı da itibar sayıyor! Bir de Suudi Arabistan’da kullanmak için bir araç da orada hazır bekletiyormuş.
Başka başka şirketlerin yönetim kurulu üyeleri olmak, huzur hakkı almak gelenek haline de gelmiş durumda.
Bu şartlar altında, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise emekliye zam yaparsak enflasyon artar tezini sürdürmeye devam ediyor!
Çok sevdiğim bir arkadaşımın dediği gibi ‘Nereden nerelere geldik!’
İşte bizler o günleri unutmuyoruz. Unutturmayacağız.
Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak milli mücadeleyi başlattığı ve bu günü Türk gençliğine armağan ettiği 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramımızı kutluyorum.