Nöbetçi Eczaneler
1829 yılında II. Mahmut Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmasından sonra ortaya çıkan otorite boşluğunu kapatmak ve küçük birimlerin güvenliğini korumak için muhtarlık teşkilatını kurmuştur.
1864 yılında da yasalaşmıştır. 1876 yılında ise muhtarlık biriminin görev tanımı ve yetkileri belirlenerek kurumsal haline gelmiştir. 1913 yılında değişen yasa ile muhtarlıklar ve idari mahalle yönetimiyle ilgili bütün düzenlemeler yürürlükten kaldırılmış ve muhtarların görevleri sonlandırılmıştır.
Bu tarihten sonra, yasal olarak bir düzenleme olmasa da muhtarlar ellerinden alınan görevleri kimin yapacağını bilemediği için görevlerine fiilen devam etmişlerdir. 1930 yılında çıkarılan Belediyeler Kanunu gereği 1933 yılında muhtarlık hizmetleri yeniden durdurulmuştur.
2004 yılında Bakanlar Kurulu ile yeniden yürürlüğe konulan muhtarlık hizmeti günümüze kadar devam edegelmiştir. Bugün ülkemizde yaklaşık 50 bin 500 mahalle ve köy muhtarı olduğunu söylemem mümkündür.
Seçilmiş kimse anlamına gelen “Muhtar” kelimesi dilimize Arapçadan geçmiştir.
5 yılda bir yapılan yerel yönetimlerin seçimlerinde Belediye Başkanlarını ve Belediye Meclis Üyeleri ile birlikte mahalle veya köy muhtarlarını seçeriz.
Mahalle ve köyde ikamet eden sakinlerin oyları ile seçilir. Her muhtar adayının mahallesini daha iyi yönetebilmek için en az 4 adette âzâsı (ihtiyar heyeti) olmak zorundadır. Yönetimde âzâlar (ihtiyar heyeti) ile birlikte karar alırlar.
Türkiye’de tam olarak 50 bin 516 muhtar görev yapıyor.
Mudanya’da ise 47 mahallede; 11’i merkezde, 36’sı ise kırsalda (köy) mahalle muhtarlarımız görev yapmaktadır.
En son olarak 31 Mart 2024 günü yerel seçimlerde seçmiş olduğumuz muhtarların görevlerinin neler olduğuna bir bakalım.
Görevlerini unutan muhtarlara hatırlatayım istiyorum.
Öncelikle seçim zamanından önce, seçmenlerin sandık seçim pusularını askıya çıkarmak ve seçim kâğıtlarını mahalle sakinlerine ulaştırmak zorundadırlar.
Ayrıca sandık seçim kuruluna katılmakta görevidir. Vatandaşlardan talep gelmesi üzerine nüfus ilmuhaberi vermek ve vatani görevi yaklaşmış olan gençlerin kayıtlarını yoklama memurlarına vererek, askere gideceklere tebliğ etmek te sorumluluğundadır.
Bence en önemli görevlerinin başında mahallesindeki yardıma muhtaç, yaşlı, özürlü ve kimsesiz vatandaşların ihtiyaçlarını gidermelidirler.
Bu tür insanların sorunlarını resmi kurumlara ileterek, sesleri olmalıdırlar. Mahallede işsiz gençler için sosyal sorumluluğu unutmayıp iş edindirme amacı ile ilgili kurumlarla (Kaymakamlık, Belediye vs.) köprü olmalıdırlar.
Mahalle ve sokakta vatandaşların yaşam seviyesini arttırmak adına yeşil alanların arttırılması için park ve çocuklarımız için de oyun alanlarının yapılması konusunda yerel yönetimlere iletmekte öncülük yapmalıdırlar.
Yol ve kaldırımların bozuk olanlarını tespit ederek, çöplerin toplanması ile ilgili problemlerin çözümü için Belediye birimleri ile diyaloğa girmelidirler.
Seçmiş olduğumuz muhtarlar, mahallenin annesi, babası, abisi veya ablası olup kapısının açık olmalı ve kendilerine vatandaşlarımızın ulaşması mümkün olmalıdır.
Vatandaşın gözü ve kulağı olmalı, yardıma muhtaç olan vatandaşlara yardımları, herhangi bir siyasi partili konumuna göre değerlendirmeden, eşit ve adaletli dağıtmalıdırlar.
İşte bir kısmını açıkladığım bu görevleri yapacak vizyonu geniş, gelişime açık, mahallesi için proje üreten, çalışma saatlerini 2. planda tutan, halkı ile iletişimi kuvvetli ve adil olan muhtarlarımıza ihtiyacımız var.
Bu görevleri Mudanya’da başarılı ve özverli bir şekilde yerine getiren çok değerli muhtarlarımız var.
Yaptıkları hizmetleri takdirle takip ediyor ve gönülden alkışlıyorum.
Ama önemle bir konuyu da hatırlatmak istiyorum.
“Halkına hizmet için seçilen muhtarlar, hiçbir siyasi partinin temsilcisi olamaz ve hiç bir siyasi parti adına görev yapamaz.”
Ve herhangi bir siyasi düşünceye de hizmet edecek en küçük bir faaliyet içinde olmamaları gerekiyor.
Son zamanlarda asli görevlerinin dışında başka işlerle uğraşan muhtarlarımıza bu görevlerini hatırlatma ihtiyacı duydum.
Kıssadan hisse;
“Herkes kendi evinin önünü süpürsün, başkalarının işlerine enerjilerini tüketmesinler!”