1966 yılında CHP “Ortanın Solu” ile başlayan Sosyal Demokrat Sendikacılık hareketin savunucusu oldu. Bu yıl da CHP sendikal hareketlerin üzerinde etkili olmaya başladı. Türk İş içinde bulunan Sosyal Demokrat Sendikacıların ayrılması ile başlayan değişimin adresi DİSK oldu.

Bu dönemde CHP-DİSK ilişkilerinin gelişmeleri sonucunda 1973-1977 seçimlerinde DİSK’in CHP’ye verdiği destek vardı.

Bu destek 12 Eylül ihtilaliyle sona erdi.

1960-1980 YILLARI…

Bu yıllar arasında Türkiye işçi sınıfı gerek sayısal olarak, gerek örgütlenme ve mücadele geleneği kazanılmış ve sendikal güçlenmiştir. 12 Eylül ihtilalinin oluşması ile başlayan baskı ve sindirme hareketleri en üst seviyeye yükselmiştir. Faşist saldırıların ve ölümlerin yaşandığı bu dönemde işçi sınıfı baskı altında kalmış ve 1980 yılında yapılan ihtilalin oluşumu ile sendikal faaliyetler yeni bir döneme girecektir.

Ordu 12 Eylül 1980 tarihinde Türk demokrasine el koydu.

Meclis, siyasi partiler, sendikalar ve demokratik kuruluşlar kapatıldı.

1961 Anayasası “askıya alındı” ve bu dönmede binlerce insan gözaltına alınmış, binlerce sol görüşlü aydınlar tutuklandı. 1980 dönemi öncesi güçlenen sendikalar, dernekler ve sosyalist hareketleri “sindirme” hedeflenmiş ve bu hareket bir yerde başarılı olmuştur. Gelişen sosyal demokrasi sendikacılık ve sosyalist hareketler büyük kayıplar vermiştir.

Bilhassa DİSK bu darbenin ilk hedefi olmuş ve kapatılmıştır. 1982 Anayasası ile 1983’te yürürlüğe giren 2821 sayılı sendikalar yasası ile sendikaların siyasal faaliyetleriyle yasaklanmıştır.

Çıkarılan antidemokratik yasalarla sendikaların faaliyet alanları kapatılmış ve siyasi güçlerini etkilemiştir.

İHTİLALİN GETİRDİĞİ ANTİDEMOKRATİK UYGULAMALAR…

İhtilal döneminde Anayasa, demokratik haklar askıya alınmıştır.

Oluşturulan yeniden yapılanma, özelleştirme, taşeronlaştırma, esneklik gibi kavramlarla sürdürülen antidemokratik uygulamaların getirdiği grev ve toplu sözleşme kaldırıldı.  Bu haklarının alınması ile sendikanın gücü yok edilmiş olmasının getirdiği sendikasızlıklaşma haline dönüştürüldü.

İhtilalde Türk-İş kapatılmadı ve tek başına sendikal faaliyetlerini yürüttü. Türkiye, 1980 sonrası ekonomik, toplumsal ve siyasal alanlarda köklü değişikler oluştu.

Darbenin oluşturduğu olumsuzluk faturası sendikalara, demokratik kitle örgütlerine ve siyasete çıkarılmıştır. Hazırlanan Anayasa’da her kuralın arkasında “ama”, “fakat” kelimeleriyle ifade edilmesiyle yasakçı niteliğindedir. Her iktidarın kontrol altına almak istediği Sendikalar ve Sosyalist hareketleri yasalarla kısıtlama istemleri olmuştur.

Bugünde AK Parti iktidarının oluşturmak istediği sendikaların ve işçi hareketlerini kontrol altında olması istemi vardır. Basını nasıl kontrol altına almasını sağlayan imkânları Türk İş’in dışında kalan DİSK, KESK işçi hakları konusunda hassas olmaları gösterilebilir.

KESK Sendikası’ndan ayrılanların kurduğu Tüm Emeklilerin Sendikası 2017 olarak savaşını sürdürüyor. 

SON SÖZ

Türkiye’de kurulu olan sendikaların tek amacı, emekçi sınıfı için örgütlenmek, ekonomik, demokratik hak ve çıkarlarını kazanmak, korumak ve geliştirmek için sendikal, siyasal iktidarda söz ve pay sahibi olmak ya da siyasal iktidarı ele geçirmek konusunda üyelerini hazırlamalı. Kültürel anlamda ve iş gücü anlamında güçlü olmaları sağlanmalıdır.