Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
BIST 1,529
DOLAR 7.47
EURO 9.00
ALTIN 412.34

Cumhuriyet döneminde kültür ve düşüncenin yaygınlaşması (1)118 defa okundu

kategorisinde, 21 Oca 2021 - 09:34 tarihinde yayınlandı
Cumhuriyet döneminde kültür ve düşüncenin yaygınlaşması (1)

Cumhuriyet dönemi düşünce hayatının oluşumunda Meşrutiyet döneminin önemli etkileri olmuştur. Meşrutiyet döneminde çıkarılan gazete ve dergiler ile başlayan tartışma ve kamuoyuna sunulan düşüncelerin Cumhuriyet’in bir düşünsel hazırlığı olduğu kabul edilir. Yeni Türkiye’nin ekonomik, politik, kültürel ve sosyal yapılanma çalışmaları Ankara Halkevi yayını Ülkü dergisi ile başlar.

Ülkü dergisi, 19 Şubat 1932’de açılan Halkevlerinin merkez yayın organıdır.  Ankara Halkevi’nin yayın organı olarak yayınlanmasına rağmen, bütün halkevleri dergileri arasında önemli bir yer i vardır.

Bu aydın evleri, CHP’nin kültür şubesine bağlıydı. İlk dönemde bu kurumların başında Nafi Atuf Kansu vardı.

1930-1940 YILLARINA GELİNDİĞİNDE

Halkevi aydının yeniden eğitimi, kalkınma sevdası peşinde koşan aydınların yeniden organize edilmesi ile yeni bir toplumun kurulmasını sağlayacak olan bilim ve kültür odaklı çalışmaların yetersiz kalışının yarattığı yozlaşma ile beklenen devrimci hareket yaratılamaz. Toplumda oluşması istenilen ilerici ve devrimci hareketlerin yaygınlaşması için aydınların dünya görüşünü ideolojik veya felsefik yaklaşımı veya devlete, toplumun tarihe bakış açısını bir dernek veya dergide yayınlanması amacıyla bir araya gelerek aydın bir toplum oluşturur. Ülkü dergisi, Atatürk döneminin tek partisi CHP’ye bağlı ve Ankara Halkevi’nin yayınıdır. 1933-1950 yılları arasında çıkarılan Ülkü Dergisi üç seri halde yayınlanmıştır. İsi Bu dönemde derginin yöneticisi olan Fuad Köprülü, Ahmet Kutsi Tecer, Mehmet Tuğrul’dur. O dönemde CHP’nin kültür politikasını oluşturan Ülkü ile aydın kesime, Yurt Gazetesi ile, halka ulaşmıştır. Bu dönemde amaçlanan yeni neslin devrimleri tanımasını sağlayacak kültür ve düşüncelerin topluma yansımasını sağlamaktır. O dönemde faaliyet gösteren Halkevleri birer kültür ve düşünce evleri olmuştur…

CUMHURİYET HALK FIKRASI

CHP adı ile resmen 23 Ekim 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk ve 9 Milletvekili ile kuruldu. İsimleri şöyle:  Sabit Sağıroğlu  Erzurum Milletvekili), Dr Refik Saydam (İstanbul Milletvekili), Celal Bayar (İzmir Milletvekili), Münir Hüsrev Göle (Erzurum Milletvekili), Cemil Uybatın (Tekirdağ Milletvekili), Kazım Hüsnü (Konya Milletvekili), Saffet Arıkan (İzmit Milletvekili), Zülfü Tiğrel (Diyarbakır milletvekili), Partinin Genel Sekreteri Recep Peker (Kütahya Milletvekili)…  Partinin kurulması için bir yıl zaman süreci ile kuruldu.  Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Cumhuriyet Halk Fırkası’na bağlanması ile 20 Kasım 1923 kuruluşu tescil edilmiş oldu. Mayıs 1931’de yapılan CHP üçüncü Büyük Kongresi’nde alınan kararla halkevleri kuruldu. Millet Mektepleri için yapılması düşünülen eğitim ve öğretim aksamalarının önüne geçilmesi düşüncesinde CHP Genel Sekreterliği’ne bağlı olarak kurulmuş ve çalışmıştır.

1940 yılında açılan halk odaları ile halkevlerinin köylere,  öğretim ve kültürün yaygınlaşmasını sağladı. Bu dönemde eğitim ve öğretimin yaygınlaştırılmasını sağlayan hizmetlerinin başarısı olmuştur. Yalnız Halkevleri’nin başarısız kaldığı “Köycülük” çalışmalarıdır. CHP’nin sosyal çalışmaları halkevleri ile halkodalarının paralel çalışmalarını aynı yöndeki faaliyetler olarak birlikte değerlendirilmelidir. Bu çalışmalar CHP’nin çatısı altında yapılıyordu…

(Devam edecek)

Etiketler:
Haber Editörü : Tüm Yazıları
Mehmet AKTOPRAK
Gurbetteki Mudanyalı | Akdeniz Temsilcisi
YORUM YAZ