Mudanya Spor Kulübü Mızıka Takımı 1.Dönem (1924-1934)
Dinç Spor Bando Takımı 2.Dönem (1934-1947)
Mudanya Belediye Bandosu 3.Dönem (1951-2914)
Mudanya İlçe Bandosu ve Mehteri Yaşatma Derneği 4.Dönem (2014-2926)
Bu yazıyı kaleme alırken, Mudanya Bandosu’nun tarihini dört ayrı dönem hâlinde ayrıntılarıyla ortaya koyan E. Doğan Savaş’ın “Mudanya Bandosu’nun 102 Yıllık Tarihi” adlı araştırmasından yararlandım. Kendisine, bu değerli tarihsel çalışması için teşekkür ediyorum.
*
Mudanya Bandosu’nun kuruluş öyküsü, mübadele dönemi ile başlar.
Mudanya’dan ayrılan Ortodoks Rumların kiliselerinde ayinlerde kullandıkları müzik aletleri, Şükrü Çavuş İlkokulu’nun sarnıcında bulunur. Bu çalgılar, dönemin Belediye Başkanı Hıfzı Galip Bey’e ve Halkevi Müdürü Rıfkı Gürman’a teslim edilir. Böylece Mudanya’da yeni bir müzik geleneğinin temelleri atılmaya başlanır.
1923 yılında Halkevi bünyesindeki “Mudanya Spor Kulübü” içinde müzik dalında bando kurma düşüncesi ortaya çıkar. Bu girişim, 1928 yılında Halkevi Müdürü Rıfkı Gürman, Belediye Başkanı Hıfzı Galip Bey ve 70. Alay Komutanı Albay Rasim Saltuk öncülüğünde hayata geçirilir.
“Mudanya Spor Kulübü Mızıka Takımı” böylece ilk dönemine adım atar.
Bandonun ilk şefliğini, Mudanya’nın damadı olarak anılan Ahmet Ergümen üstlenir. 1928-1934 yılına kadar 1. Dönem, Mudanya’nın müzik tarihinde önemli bir başlangıç olur.
1934 yılına gelindiğinde bando, Mudanya Dinç Spor Kulübü bünyesinde çalışmalarını sürdürmeye başlar. “Dinç Spor Kulübü Bando Takımı”, o yıllarda şimdiki Polis Lokali’nin bulunduğu yerde faaliyet gösteren Mudanya Halkevi’nde çalışmalarına devam eder.
Bando, 1947 yılına kadar Halkevi çatısı altında faaliyetini sürdürür. Ancak sonraki yıllarda faaliyetleri kesintiye uğrar. Halkevlerinin kapatılmasıyla birlikte yaşanan belirsizlikler, karabulutların dağılmaması bandonun çalışmalarını da olumsuz etkiler. 1951-1954 yılları arasındaki dönem, bu açıdan bir duraklama ve yeniden yapılanma sürecidir.
Ne var ki Mudanya’nın müzik geleneğini yaşatma iradesi tamamen ortadan kalkmaz.
BANDO ELEMANLARI SERBEST MESLEK SAHİBİDİR…
Mudanya Bandosu’nun en dikkat çekici özelliklerinden biri, hiçbir dönemde üyelerine ücret ödenmeden, tamamen gönüllülük esasıyla fahri olarak faaliyet göstermesiydi.
Bando elemanları, gündüzleri kendi işlerinde çalışıyor, akşamları ise müzik çalışmalarına katılıyorlardı. Tören ve etkinlik günlerinde dükkanlarını kapatıp bandolarıyla törene giderlerdi.
Onlar yalnızca müzisyen değil; aynı zamanda Mudanya’nın esnafı, zanaatkarı ve emekçileriydi. Çevrelerinde çoğu zaman meslekleriyle anılırlardı.
Basoda kunduracı Muharrem, klarnette saatçi Celal, baritonda yoğurtçu Ömer, tenorda eczacı Mehmet Akbay, yan flütte Abidin Savaş, trompette elektrikçi Fevzi, zilde boyacı Muharrem ve trompette İbrahim Ünsal…
Her biri, geçimini kendi emeğiyle sağlayan; buna rağmen Mudanya’nın kültürüne katkıda bulunmayı görev bilenlerdi.
ÜÇÜNCÜ DÖNEM BANDO ÇALIŞMALARI
Halkevlerinin 1951 yılında kapatılmasıyla ortada kalan bando, dönemin Belediye Başkanı Adnan Hancıoğlu ve emekli General Rıza Ülgeneralp’in desteğiyle yeniden faaliyete geçer. Bandonun başına bu kez şef olarak İbrahim Ünsal getirilir. Bando, 1954 yılında Mütareke Binası’nın alt katında faaliyete geçer.
İbrahim Ünsal’ın 1978 yılına kadar süren şeflik dönemi, Mudanya Bandosu’nun gelişmesinde ve yeni müzisyenlerin yetişmesinde önemli bir yere sahiptir. Onun yetiştirdiği gençler askerliklerini bandocu olarak yapma fırsatı bulur; bazıları polis bandolarında, bazıları askeri bandolarda, bazıları da şehirlerin müzik topluklarında görev alır. Böylelikle Mudanya Bandosu, başka kurumlara da müzisyen yetiştiren bir okul niteliği kazanır.
Kadrosunu büyük ölçüde Mudanyalı gençlerin oluşturduğu bandoda; trompette İbrahim Ünsal, suzafon ve saksafonda Mustafa ve Adnan Nar, klarnette kunduracı Hüseyin Akan ve kaynakçı Faruk Paker, berber Hüseyin Gürman, terzi Hasan Sevgi, bakkal Hüseyin Sevgi, tenekeci Ali Gülak, Fuat Bahçuvancı, Gongo Hüseyin, kunduracı Sıtkı Duman, Latif Uyar, İbrahim Bozkurt, Foto Kazım Gerçekçi, Foto Yurdaer Gerçekçi ve Bilgin Pulat gibi isimler yer alır.
Bu insanlar, meslek hayatlarının yanında müziğe de zaman ayırarak Mudanya’nın kültürel yaşamına katkı sunarlar.
Mudanya Belediye Bandosu, zamanla ismiyle tanınan ve tercih edilen, müzisyen ihraç eden pozisyona gelir.
1965’li yıllarda Ankara Polis Bandosu kurulunca Nevzat Özmez, Muzaffer Aldemir, Burhan Kuşku ve Necdet Sağlam Polis Bandosuna dâhil edilir. Türk Silahlı Kuvvetler Bandosu’na Ümit Uysal, Yıldıray Yiğit, Fehmettin Bahçuvancı, Hayri Portakal, Mustafa Tural ve Bülent Sağlam gibi isimler yer alır.
Böyle bir kadroyu oluşturan Şef İbrahim Ünsal’ı ve onunla birlikte çalışan tüm müzisyenleri saygıyla anmak gerekir. Onların emekleri, Mudanya’nın kültürel hafızasında yaşamayı hak ediyor.
Mudanya Bandosu’nun yeniden canlanmasında, merhum Belediye Başkanı Hasan Aktürk döneminde alınan kararların önemli bir yeri vardır. Çalışmalarına ara vermiş olan bandonun yeniden hayat veren kararı ile dördüncü dönem başlar.
Bu dönemin en önemli isimlerinden biri, askeri bandoda 24 yıl bando astsubayı olarak görev yapan ve ardından bilgi birikimini Mudanya’ya taşıyan Şef Fehmettin Bahçuvancı’dır. Bahçuvancı, hocası Şef İbrahim Ünsal’ın başlattığı müzik geleneğini modern yeni bir genç kuşakla buluşturur. Farklı yaş gruplarından insanları aynı çatı altında bir araya getirir.
Yaşları 17-73 yaş aralığında kurduğu kadrosu ile başlayan çalışmaları sayesinde gençlerin konservatuar ve Güzel Sanatlar Lisesi’ne girmelerine ön ayak olmuştur.
Fehmettin Bahçuvancı’nın emeği, yalnızca çaldırdığı marşlarla veya yönettiği gösterilerle ölçülemez. Onun asıl katkısı, gençlerin hayatına dokunması, farklı yaşlardan insanları ortak bir amaç çevresinde birleştirmesi ve Mudanya’da müzik kültürünün yaşamasına öncülük etmesidir.
Mudanya halkı da uzun yıllar boyunca bu çalışmalara destek verir. Bando, bayramlarda, törenlerde ve etkinliklerde seslendirdiği eserlerle halkın coşkusuna ortak olur.
Geniş repertuvarında marşların yanı sıra klasik eserler ve hafif müzik parçaları da bulunur. Katıldığı festivaller ve etkinliklerle Mudanya’yı temsil eder; izleyenlerin alkışlarıyla karşılık bulan gösteriler sunar.
Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren varlığını sürdüren, gönüllü esnafın emeğiyle büyüyen, müzisyenler yetiştiren ve Mudanya’nın bayramlarına yıllarca ses veren bir topluluğun bugün hak ettiği ilgiyi görememesi kabul edilebilir mi?
Şef Fehmettin Bahçuvancı’nın yıllar boyunca ortaya koyduğu emeğin karşılığını yeterince görememesi, yalnızca bir müzik insanının yaşadığı hayal kırıklığı değildir. Aynı zamanda Mudanya’nın kültürel mirasına karşı gösterilen duyarsızlığın da bir göstergesidir.
Siyasilere seslenmek istiyorum:
Mudanya Bandosu’nun melodileriyle coşan kuşaklar, bugün o sesleri yeniden duymak istiyor. Gençlerin müzikle tanışmasını, yeteneklerini geliştirmesini ve sanatla iç içe büyümesini sağlayan bu geleneğin devam etmesini bekliyor.
Mudanya’nın kültürel değerlerinden biri olan Mudanya İlçe Bandosu ve Mehteri Yaşatma Derneği’nin yaşatılması adına, bugün etkililiklerde yapılan harcamaların yerine, yerli malımız olan bandomuzun desteklenmesi ve gösteri içinde olmasını isterdim.
**
MUDANYA BELEDİYESİ’NİN KURULUŞ TARİHİ VE KENT HAFIZASI
Mudanya Belediyesi’nin kuruluş tarihi ile ilgili söylemlere vatandaşlarda katılıyor.
Ben de konuyu anlatıyorum, bu konudaki görüşlerimi her fırsatta dile getiriyorum.
Son Belediye Meclis toplantısında AK Parti Grup Sözcüsü, Mudanya Belediyesi’nin kuruluş tarihini Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’a geçte olsa, sormuş(!)
Sonuç: Sıfır-Sıfır…!
Meclis üyeleri; Mudanya Bandosu neden yaşatılmadı? Bu soruya cevap aranmalı ve bandonun yaşatılması için çözüm üretilmelidir. Aynı hassasiyet, ilçedeki saçma sapan yazılmış olan sokak isimleri için de gösterilmelidir.
Mudanya Belediyesi’nin kuruluş tarihi gibi, ilçenin tarihsel kimliğini ilgilendiren bu tür konuların Yeni Parti ve muhalefet tarafından da gündeme taşınmasını bekliyorum.
102 yıllık Mudanya Belediye Bandosu’nun hizmetlerini görmezlikten gelen siyasetçilere gelince… Siyasi yaşamları acaba (!) kaç yıldır?!
Mudanya’nın kendi değerlerine sahip çıkması için sivil toplum kuruluşlarının, kültür çevrelerinin ve vatandaşların bir araya gelmesinin önünde ne engel var?
Bu nedenle bu konudaki çağrım yalnızca siyasetçilere değil; Mudanya’da yaşayan herkese, sivil toplum kuruluşlarına, sanatseverlere ve gençleredir.
Mudanya Bandosu yaşamalı; kültürü, müziği ve hafızası susturulmamalıdır!
Mudanya Bandosu’nun hazin öyküsü bitmemeli, bitirilmemelidir!

