Bugün Türkiye’de doğmuş ırkı, dini, mezhepleri ayrı olan birçok TC vatandaşı olarak yaşayan gayri Müslümler var. Hatta Papa Eftim, Ortodoks Hristiyan olmasına rağmen hiçbir zaman “Türklüğünü” unutmamış aydın din adamıydı. Bir özelliği de, İstiklal Savaşı’nda Atatürk’e destek veren ilk Ortodoks din adamıydı.

Yazar Ümit Doğan, 1984 yılında Kırıkkale’de doğdu. Yazar, İstiklal Savaş tarihi üzerine bilimsel araştırmalar yapmıştır. Uzun bir araştırmanın sonucunda 391 sayfalık “Türk Papa Eftim” kitabı ortaya çıktı.

Türk Papa Eftim, Akdağmadeni nahiyesinin İstanbulluoğlu Mahallesi’nde doğdu. Çocukluk yaşlarında dine olan ilgisi sayesinde dini konularda dersler aldı. 1915 yılında seçimle Papaz oldu. 1918’de Akdağmadeni‘ne Metropolit vekili olarak döndü.

O günlerde her zaman olduğu gibi Fener Rum Patrikhanesi’nde Osmanlı Devleti’nin savaşlar sonunda yıprandığı görüşü vardı. Bunu fırsat bilen patrikhane “Megali İdea” davasının savunucusu olarak harekete geçti. Patrikhane ilk önce Anadolu’daki Türk Ortodokslarını Rumlaştırmak politikasını izlerken, Avrupa’ya “Anadolu’daki Ortodokslar Rum kökenlidir” mesajı veriyordu. Rum okullarında Türkçe dersler kaldırıldı. Yunanistan’dan gelen öğretmenler ve din adamları Anadolu Türk Ortodoks üzerinde sistemli bir şekilde çalışmalarının tek amacı “Türk Ortodoksların” asimile edilmesiydi.

Papa Eftim, Anadolu’da ve dünyada gelişmeleri yakinen izleyen bir din adamıydı. Patrikhane’nin Türk milletine olan düşmanlığını gören papa Eftim’in önünde iki seçenek vardı.Ortodoks din adamı olarak bağlı olduğu Fener Rum Patrikhanesi’nin talimatlarına göre hareket edecek veya Türk Milleti’nin yanında yer alacaktı. O, milletinin yanında yer almayı seçti. 1 Nisan 1918 tarihinde Keskin Metropoliti olarak Patrikhane’nin faaliyetlerini protesto etmek için yurt içi ve yurt dışı kamuoyu açıklamalarını yaptı.

PAPA EFTİM’İN FENER PATRİKHANESİ‘NE KARŞI YAYIMLADIĞI MEŞHUR KESKİN BEYANNAMESİ

Papa Eftim, “Yunanlı değiliz, şanlı Türk Milletinin evlatlarıyız” diyerek, patrikhaneye Keskin Metropolit vekili olarak tepkisini şöyle dile getirdi:

“(…) Mesela, İstanbul Patrikhanesi’nin bize Türklüğümüzü unutturmak ve dilimizi değiştirmek için aldığı bunca tedbirler hiç kâr etti mi? İşte Türk tabiiyetimiz ve dilimiz olduğu gibi bakidir. Halis Türk ve Türk evlatları olduğumuzu adet, töre, kültür her halimizle bunu ispat etmekteyiz. Din Allah’a ait ve vicdana bağlıdır. Kiliseler siyaset ocağı değildir. Allah’ın evidir.Fener Patrikhanesi’nin, dini ve ruhani vazifesini ihmal ederek, şanlı Türk milletinin aziz evlatlarını hilelerle Yunanlı yapmaya kalkışması ve Avrupa’ya böyle göstermesi, Türk milletinin aleyhine esastan ari şikâyetlerde bulunması, Allah’ın emrine hakikatine muhaliftir.”  diyordu.

Yazımın başında belirttiğim gibi, Türkiye’de doğan ve yetişen birçok aydın insanların gayri Müslüm olmaları hiçbir şeyi değiştirmez. Bu kişiler Türkiye’yi ilimde ve bilim alanında temsil etmiyor mu?

Garbis Zakaryan İstanbul’da doğdu ve Türk boksuna yaptığı katkılarıyla Türkiye’nin boksta ringde esen şampiyonun bir ermeni olması hiçte önemli değil. Önemli olan Ayyıldız ile mücadele vermesi ve Türklüğünü unutmamasıdır… Türklük kavramı devletin oluşumunu sağlayan vatandaşlık bağları ile bağlı olan kişilerdir.

Rumlaştırılmak istenilen Anadolu Türk Ortodoksları “Karamanlılar” Fener Rum Patriği her zaman Türkiye’de yaşayan Ortodoks Hristiyanlarının Rum olduğunu iddia etmelerinin en büyük yalanı Papa Eftim’in keskin metropolit vekili iken açıkladığı beyannamenin bir gerçeği ortaya koyması açısından önemlidir.  Türkiye’de 4 milyon Ortodoks yaşıyor. Anadolu’da ve Karaman’da yaşayan Türk Ortodoksların 2. milyon olduğu söyleniyor. Osmanlı arşivlerinde Karamanlılara ‘Zimmiyan-i Karaman’ veya ‘Anadolu Hristiyan’ı olarak tanınırlar.

Papa Eftim’e göre, İstanbul’un Fatih Sultan Mehmet Hanın alması sonucunda, Bizans İmparatoru’nun azlettiği ve kovduğu insanların geriye dönüşlerini şöyle anlatıyor:

Fatih Sultan Mehmet Han zamanında, daha önce sahip olmadıkları kadar mevki ve hürriyete kavuştular. Ayasofya’nın cami olmasını dillerine dolayan Yunan ve Rus Ortodoksların bu yalanları da. Papa Eftim, Rumların minnet borcu karşılığında Müslümanlara verildiğini söyledi.

AYAKLANMALARIN ELEBAŞISI FENER RUM PATRİĞİ OLMUŞTUR

Yunanlılar her zaman İstanbul, İzmir gibi yerlerin sahipleri olduklarını iddia ederler. Buralarda yaşayan Rumların Ortodoks Hristiyan olmalarının avantajını kullandıkları hiçbir zaman olmadı. İstiklal Savaşı’na İngilizlerin vaatleri ve “Küçük Asya” sevdası ile yola çıkıldı. Beklenen başarı gelmedi.

İzmir’e çıkan Yunan birlikleri 6 ay gibi kısa zaman diliminde imha edildi. Şimdiki Patrik’te Ekümenlik sevdası zaman zaman depreşiyor. Gökçeadalı olan bu kişi doğma büyüme Türkiyelidir. Patriklerin ilk önce Türkiye’yi karıştırıcı faaliyetlerde bulunmak bugünün işi değil. Osmanlı’dan bugüne kadar süre gelen olmayacak işlerin çarklarını döndürme heveslilerinin oynadığı bir oyunun devamıdır…

Balkanlarda Yunanistan’a destek veren Fener Rum Patrikliği‘nin parmağı var. Papa Eftim’in söylediği gibi Patrikliğinin ruhani ve dini işleri yerine iç işlerine karışan ve zihinleri bulandıran kararları Allah’ın evinde toplanmaları her zaman toplumda rahatsızlık sağladı. Vatanın bölünmez bütünlüğü içinde olan Türk Ortodoksların Fener Rum Patrikliği’nden ayrılması ile gereken cevap verilmiş ve Bağımsız Türk Ortodoks Kilisesi kuruldu. Böylece Türk Ortodokslar Fener Rum Patrikliği’nden ayrılmaları kamuoyunda etkili oldu.

Anadolu Türk Ortodoksları hiçbir zaman ne Rum, nede Yunanlı olmadıklarını açıkladılar.

DİN ADAMLARI SİYASET İÇİNDE OLMAMALI!

Din adamları her zaman dini ve ulvi nedenleri bir tarafa koyarak siyaset içinde olmaları hiçbir zaman af edilemez. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhur’u olan Makarinos ’un Yunan cundası tarafından kovulması ve yerine Simson’un geliş ile başlayacak olan Kıbrıs Savaşı’nın başlama işareti oldu. Kıbrıs Adası’nın Yunanistan’a bağlanma isteği birçok insanın ölümüne neden oldu. (Mehmet AKTOPRAK)