Mudanya Belediye Meclisi’nin Kasım ayı oturumunun 8. gündem maddesinde; İmar, Hukuk ve Plan Bütçe komisyonlarının kırsal mahalle ile kırsal yerleşik alan sınırlarının güncellenmesine ilişkin ortak rapor görüşüldü. Komisyonlardan muhalefet şerhi ile meclise gelen karar, mecliste de yoğun tartışma konusu oldu.
Mudanya’nın kırsal bölgelerindeki vergi ve imar politikalarını yeniden şekillendirmesi beklenen kararla ilgili muhalefet, çiftçilerin muafiyet haklarının kısıtlandığını savunurken, yerel iktidar ise bu düzenleme ile üreticinin hakkını koruduklarını iddia etti.
AK PARTİ’DEN İTİRAZ: “HAKLAR KISITLANIYOR”
Mudanya Belediye Meclis Üyesi ve İmar Komisyonu AK Parti Üyesi Emre Akdemir, Kumyaka ve Tirilye mahallelerinin ‘kırsal yerleşik alan’ statüsünden tamamen çıkarılmasını reddettiklerini belirtirken, 24 mahallenin tarım arazilerinin dışarıda bırakılarak ‘kırsal yerleşik alan’ kapsamına alınmasına da karşı çıktıklarını söyledi.
Kırsal mahalle statüsünde kalan 11 mahallenin bu statüde kalmasına destek verdiklerini ifade eden Akdemir, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydının muafiyet için zorunlu tutulmasının, çiftçilerin vergi indirim ve muafiyet haklarını kısıtlayacağını savundu. Akdemir, bu raporun hazırlığı süresi içerisinde Plan ve Proje Müdürlüğü çalışanlarının gösterdiği gayrete teşekkür ederek, konunun teknik inceliklerine dikkati çekti.
AK Parti Grup Sözcüsü ve Hukuk Komisyonu Üyesi Yusuf Alper Ömeroğulları ise, ‘kırsal mahalle’ kavramının büyük ölçüde daraltılmak suretiyle üretici çiftçilerin yasayla belirlenmiş bir takım muafiyet ve istisnai haklardan mahrum edilecek olmasına tepki gösterdi.
Tirilye ve Kumyaka’nın ‘kırsal’ statüden tamamen çıkarılmasını eleştiren Ömeroğulları, özellikle Tirilye’nin zeytin üretimiyle anıldığını ve 14 Mart 2024 tarihinde Mudanya Belediyesi’nin Tirilye zeytini için coğrafi işaret başvurusunun kabul edildiğini anımsattı. Ömeroğulları, “Tirilye ve Kumyaka’da zeytin üretimi sürüyor. Zeytin sezonu başladı, traktörler yollarda. Bu mahalleler kırsal statüden çıkarılırsa, zeytincilerimiz nasıl korunacak?” diye sordu. Hançerli, Söğütpınar ve Balabancık mahallelerindeki tarım arazilerinin sanayicilere değil, yerel çiftçilere ait olduğunu savunan Ömeroğulları, bu kararla tarım arazilerinin dışarıda bırakılmasının çiftçilere zarar vereceği gibi adalet ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade etti.
AK Parti olarak rapora ‘şerhli hayır’ oyu vereceklerini açıklayan Ömeroğulları, yalnızca 11 mahallenin kırsal statüde kalmasına destek verdiklerini vurguladı.
BAŞKAN DALGIÇ’TAN YANIT: “KAYIT DIŞI EKONOMİYE KARŞIYIZ”
Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, raporun 10 ay süren detaylı bir çalışmayla, muhtarlarla birlikte hazırlandığını öne sürdü. Önceki kararların muhtarların görüşü alınmadan alındığını, bu nedenle veto ettiğini belirten Başkan Dalgıç, “Muhtarlarla tek tek oturduk, haritaları önlerine koyduk. Kelemi ellerine verdik ve sınırları birlikte çizdik. ÇKS belgesi olan çiftçiler zaten vergi muafiyetinden yararlanıyor. Yönetmelik, belediye hizmetlerinden en az birine erişimi olan alanların kırsal mahalle olamayacağını söylüyor. Biz adalet ve eşitlik peşindeyiz. Fabrika kuran, araziyi kiraya veren vergi ödemiyor ama çiftçi belgesiyle muaf. Kayıt dışı ekonomi istemiyoruz” diye konuştu.
Balabancık’ta buğday, Hançerli’de ayçiçeği ve buğday ekildiğini kabul eden Başkan Dalgıç, buna rağmen ÇKS belgesi olmayanların muafiyetten yararlanmasının adil olmadığını savundu. “Çiftçilik yapan kayıt altına alınsın. Avukatın barodan kaydı, mühendisin diploması varsa, çiftçinin de ÇKS’si olsun” diyen Başkan Dalgıç, muhtarların ekilen arazilerin yüzde 50’sinden fazlasının dışarıdan gelenler tarafından kullanıldığını belirttiğini aktardı.
CHP’DEN DESTEK: “KÖYLÜYÜ KORUDUK”
CHP Grup Sözcüsü ve İmar/Hukuk Komisyonu Üyesi Enver Üçüncü, çalışmanın muhtarlarla birlikte yapıldığını ve kırsal mahallede yaşayanların korunduğunu belirtti. Dışarıdan gelip ucuz arazi alarak vergi muafiyetinden yararlananların önüne geçmek istediklerini söyleyen Üçüncü, “Muhtarlar, ‘Bursa’da fabrikası olan buraya gelip arazi alıyor, vergi ödemiyor’ dedi. Biz, köylüyü koruduk” dedi.
Mudanya Belediye Meclis Üyesi ve Tarım Hayvancılık Komisyonu CHP Üyesi Erdoğan Yıldız, tarım yapanların Ziraat Odası’na kayıt olması gerektiğini, ÇKS’siz çiftçilere devletin mazot ve gübre desteği vermediğini vurguladı.
Mudanya Belediye Meclis Üyesi ve İmar Komisyonu CHP Üyesi Leyla Olğaç Kamalı ise, kırsal mahalle sınırları içindeki gelişme alanlarında muafiyet sağlandığını, tarım arazileri için 10 bin liraya kadar vergi istisnası olduğunu belirtti.
Meclisteki tartışmalar, yönetmelik maddelerinin yorumlanması ve ÇKS kaydının zorunluluğu üzerine yoğunlaştı.
AK Parti, ÇKS’nin muafiyet için şart olmadığını, yönetmeliğin bir veya daha fazla kırsal özellik taşıyan alanların muafiyetten yararlanabileceğini belirttiğini savundu. CHP ise, kayıt dışı tarımın önlenmesi gerektiğini vurguladı.
Oylamalarda, AK Parti; 11 mahallenin (Çamlık, Çayönü, Çınarlı, Emirleryenicesi, Evciler, Kaymakoba, Mirzaoba, Orhaniye, Yaman, Yaylacık ve Yörükyenicesi ) kırsal statüde kalmasına destek verdiğini, ancak diğer değişikliklere ‘şerhli hayır’ oyu kullandığını açıkladı. Rapor, oy çokluğuyla kabul edildi.
Yavuz GERÇEKÇİ
