Mudanya İnisiyatif Platformu, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nce 2019 yılında askıya çıkarılan Ömerbey Mahallesi Migros karşısında yıkılan binalar yerine yapılacak çok katlı yapılaşmaya yönelik plan değişikliğine itiraz eden Şehir Plancıları Odası Bursa Şubesi’ne destek verdi. Daha fazla rant elde edileceği öne sürülen plan değişikliklerinde ‘hileli’ yol izlendiğini iddia edildi.

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 21 Temmuz 2022 tarihli kararıyla dönülmesine karar verilen Büyükşehir Meclisi’nin 23 Temmuz 2019 tarihli kararıyla onaylanan Mudanya Ömerbey Mahallesi 1455 ada, 1 parsele ilişkin 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği ve aynı kararla onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliğinin uygulanmasına ilişkin itirazlarını Mudanya İnisiyatif Platformu’na da gönderen Şehir Plancıları Odası Bursa Şubesi, itiraz gerekçelerini 23 sayfada özetledi.

Şehir Plancısı Adil Ferit Koruyucu tarafından Şehir Plancıları Odası Bursa Şubesi adına detaylı şekilde değerlendirilen itirazda; Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 23 Temmuz 2019 tarihli kararıyla onaylanan ‘riskli yapı’ şerhi bulunan taşınmazların olduğu söz konusu parsele ilişkin plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı düştüğüne dikkati çekerek, plan değişikliği ile yapı yüksekliği parsel bazında artırılarak değişikliğin uygulanması halinde diğer komşu parsellerde bulunan binaların hava sirkülasyonunu bozacağı, rüzgar akışını engelleyeceği, çevresi ile uyumsuz bir yapılaşma tariflendiğine vurgu yapıldı.

Komşu parsellerde ayrık nizam 5 kat yapılaşmaların olduğu dikkat çekilirken, bölge genelindeki diğer parsellerin imar durumları incelendiğine yüksek katlı yapılaşmaların olmadığının görüldüğünün altı çizildi.

TARİHİ SİT VURGUSU

M.Ö. 200 yılında Mudanya’nın ilk kurulduğu yer olan; ayrıca ‘1. Derece Arkeolojik Sit Alanı’ ilan edilen tarihi “Myrleia Antik Kenti” ile ilişkisi bakımından söz konusu parselin tarihi sit alanı çıkması kuvvetle muhtemel olduğu belirtilirken, arsada gerekli kazı çalışmaları yapılmadan siyasi olarak rant odaklı imar değişikliği ve uygulaması yapılmasının doğru olmadığına dikkati çekildi.  

Plan değişikliği gerekçesinin dayandırıldığı kentsel dönüşüm yaklaşımı bakımından da itiraza konu olan Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili parseldeki plan değişiklikleri ve uygulama kararlarının esasen Kentsel Dönüşüm Kanunu’nun suistimal edildiği belirtildi.

Plan değişikliği yapılan parselde 1990’lı yıllarda 7 adet blok için inşaat ruhsatı alındığı ancak bu bloklardan 3’ünün yapılırken, 4 adet bloğun hiçbirisinin inşasına başlanmadığına vurgu yapılan itirazda, parselin tamamına değil ‘riskli yapıların’ bulunduğu 3 adet bloğa ilişkin plan değişikliğinin olması gerektiği belirtilerek, statik bütünlüğü olmayan binaların riskli yapı kapsamına alınmasının hukuka aykırı olduğu kaydedildi. 

200 ZEYTİN AĞACI KATLEDİLDİ!

Şehir Plancıları Odası, itiraz gerekçelerinde; 11 bin 238 metrekarelik 1455 Ada 1 Parselin 8 bin 38 metrekarelik kısmındaki alanın 2021 yılının Ocak ayına kadar ‘zeytinlik’ vasfında olduğunu, Ocak 2021’de yaş ortalaması 30-40 yıl arasında değişen zeytin ağaçlarının izinsiz olarak kesilmesi neticesinde kamu yararı göz ardı edilerek rant uğruna 200 adet zeytin ağacının katledildiği ileri sürdü. 

Daha fazla rant elde edileceği öne sürülen plan değişikliklerinde ‘hileli’ yol izlendiğini iddia eden Oda, kentsel dönüşüm alanına hukuksuzca dahil edilen 8 bin 38 metrekarelik alanın zeytinlik vasfında olduğunu da bilirkişi raporları, uydu görüntüleri ve fotoğraflarla tespit etti.

Hiçbir zaman 4 adet bloğun fiili olarak inşa edilmediği belirlenmesine rağmen bilirkişi raporlarıyla ‘zeytinlik alan’ olarak tanımlanan, 8 bin 38 metrekarelik alanın kentsel dönüşüm kapsamına girmemesi gerektiği ve plan değişiklikleri ile imar artışına gidilmesinin hukuka aykırı olduğu halde Büyükşehir Belediyesi’ne defalarca bildirilmesine rağmen kanuna karşı yapılan hilenin önüne geçilemediğinin altı çizildi.

KENTSEL DÖNÜŞÜM USULSÜZLÜĞÜ!

6306 sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği’ne atıfta bulunulan itirazda, ‘içinde insan yaşayan riskli binaların kentsel dönüşüme konu olabileceği’ vurgulanırken, “Riskli yapı dolayısıyla kentsel dönüşüm için imar artışı yapılarak plan değişikliği yapıldığını ileri süren Bursa Büyükşehir Belediyesi, her şeyden önce parselin tamamına ilişkin değil, riskli yapıların bulunduğu yani üç adet bloğa ilişkin bir plan değişikliği yapması gerekirdi” ifadelerine yer verildi.

Söz konusu girişimi ‘usulsüzlük’ olarak nitelendiren Şehir Plancıları Odası, konunun daha iyi anlaşılması bakımından alanın iki farklı kısım olarak değerlendirilmesinin yerinde olacağını belirterek, “1. Kısım olarak; Deniz Caddesi’ne bakan cephede 3 bin 200 metrekarelik kısmında bulunan 3 adet bloktan oluşan 90 daire 6306 sayılı Kentsel Dönüşüm Kanuna tabi tutulup yıkılmıştır. 2. Kısım olarak da, yıkılmış durumda olan binaların arkasındaki, yine aynı parselde yer alan; bilirkişi raporlarındaki zeytinlik vasfında nitelendirilen 8 bin 38 metrekarelik alan Bursa Büyükşehir’in kentsel dönüşüm kanununa istinaden yetki devri suistimal edilerek söz konusu plan değişiklikleri ile Kentsel Dönüşüm Alanına dahil edilmiştir” denildi.

ADA PARSELE ÖZEL VE RANTA YÖNELİK…

2017-2022 yılları arasında Mudanya’da yer alan bu taşınmaza özgü olarak ayrı ayrı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri yapılmış olsa da, söz konusu 1455 ada 1 parsele ilişkin imar planı değişikliklerine dayanak işlemin aynı olduğu, diğer bir ifade ile plan değişikliklerinin tamamının aynı yetki devrine dayanılarak 6306 sayılı Kanun kapsamında yapıldığı ve taşınmaza getirilen emsal ve yükseklik değerleri, bu süre zarfında kamu yararına aykırı yapılan imar planı değişiklikleri dikkate alındığında, değişmekle birlikte, taşınmazdaki işlev değişikliğinin ve yapılaşma koşullarındaki artışın ilgili ada parsele özel nitelikte ve ranta yönelik gerçekleştirildiğinin anlaşıldığına vurgu yapıldı.

ŞEHİR PLANCILARINDAN İNİSİYATİF PLATFORMUNA ÖNERİLER…

Bu arada yapılan alana yönelik uygulamaların; yetki devrini kullanan idarelerdeki sorumlu kişilerin, kanuna karşı hile yaparak yargı kararlarını tanımadığı ve yargı kararlarını etkisiz hale getirerek ortadan kaldırarak, kendisine haksız menfaat elde etme peşinde olan kötü niyetli kişilerin menfaatleri doğrultusunda yapıldığı ve bu tür girişimlerin halen sürdürüldüğünün anlaşıldığına vurgu yapılan özette Şehir Plancıları’ndan Mudanya İnisiyatif Platromu’na şu önerilerde de bulunuldu:

KAMU YARARI ADINA DAVA AÇILMALIDIR

 “Adaletsizlikle karşı karşıya kalınan hukuka aykırı idari işlemlere Mudanya İnisiyatif Platformu kayıtsız kalmamalı, kanuna karşı yapılan hilenin önüne geçilmelidir. Hukuka aykırı imar planı değişikliklerin uygulanmaması ve iptal edilmesi için üzerine düşen görevi platform, kamu yararı adına yapmalıdır. Kamu yararı adına Mudanya İnisiyatif Platformunca dava açılmasının gerekliliği yönünden kentsel mekanın biçimlendirilmesi sürecinde kamusal yararın öncelikli olduğu bir planlama yaklaşımının geliştirilmesi öncelikli olmalıdır. 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği’nin uygulanmaması ve iptal edilmesi için platform tarafından ivedilikle herhangi bir girişimde bulunulmazsa söz konusu plan değişiklikleri ile 1455 ada 1 parsel özelinde kendi içine dönük bir yapılaşmanın gerçekleştirilmesine yönelik tutum, kentsel mekanda devamlılığı zedeleyici sonuçlar oluşturabilecektir. Yakın zamanda Mudanya Belediyesi tarafından yüklenici müteahhide verilen inşaat ruhsatının iptal edilmesi için ivedilikle gereğinin yapılmasını Mudanya İnisiyatif Platformu’ndan kamu yararı adına saygı ile arz ve talep ederiz”.
Yavuz GERÇEKÇİ